#lachermaarom

Wat is twitter toch leuk. Nee, niet-twitteraars, het aantal mensen dat meldt naar de wc te gaan, valt best mee. En dan nog, daar is een handig knopje voor: ‘unfollow’. Je bent baas over je eigen brievenbus, een digitale ‘Ja-Nee’-sticker. Maar ik was geen cursus twitter van plan. Meer een loflied op de afreageermogelijkheid die de hashtag biedt. Soms handig,#dtv, soms melig of gevat: #alsikheminje (waarom twittert Kees Torn toch niet…).

En na het pleidooi van de PVV voor verplicht meer Nederlandstalige muziek op de radio. Dat leverde een stroom aan vondsten op voor #verplichtnederlandstalig. Zelf was ik trots op mijn bijdrage: ‘Gedroogd fruit, o Ruudje’. Ja, #lachermaarom. Verplicht meer Nederlands op de radio! Bert Wagendorp analyseerde al in de Volkskrant dat dit een beloning is voor de kiezers in Volendam. Voor wat hoort wat, niewaar. Het gaat vast niet om mooie luisterliedjes, kleinkunst, laat staan Roosbeef, zou De Dijk mogen? Of is die band al te grachtengordel (en vanouds links)?. Ik vrees dat de PVV een groot Muziekfeest op het Plein wil. Armen omhoog en heen-en-weer-ruitenwisseren maar.

Van de PVV kun je van alles verwachten, zeker nu ze de stekker van de gedoogstructuur in de hand hebben (Griekenland? We trekken hem eruit hoor!). Nu weer dat de definitie van allochtoon wordt opgerekt. Niet beperkt (nu ben je al allochtoon als je bv. een Belgische moeder hebt), maar uitgebreid met derde-generatie ‘nieuwkomers’. Fijn, dan kunnen we nog meer mensen uitsluiten en keihard aanpakken.

Maar nu profileren de VVD en het CDA zich ook steeds openlijker als PVV-light. VVD’er Leegte (ik ga die naamgrap niet maken) wil het KNMI afschaffen want te klimaterig. Te veel CO2, te weinig tsunami’s. Niet objectief, heet dat nu. Wetenschap is ernstig verdacht. En Verhagens herbron-ideeën voor het CDA gaan over de ‘terechte zorgen’ in de samenleving. Over het buitenland en buitenlanders (die onze banen inpikken). Dat een politieke partij oog een oor moet hebben voor de zorgen, lijkt mij een open deur. Mijn zorg is echter het woord ‘terechte’. Heeft het CDA ook oog een oor voor mijn zorg? Hier kan geen hashtag tegenop…

Landgenoten…

Het zal de tijdgeest zijn… mijn voormalige docent Maatschappijleer (…) Hans Janmaat kreeg in het vorige millennium geldboetes vanwege uitspraken die nu niet strafbaar geacht worden. Vind ik het goed nieuws, die vrijspraak? Ja en nee…

Ja, omdat het volkomen arbitrair is wat iemand zegt.  Als je al het geraaskal in de wereld wilt bestraffen, ben je nog wel even bezig. En waar ligt de grens? De vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Zelfs met aantoonbare leugens komen volksstammen weg (hoe veel Amerikanen geloven niet wat Fox over Obama zegt, dat hij geen Amerikaan is bv…). Wat anderen doen met of op basis van de uitspraken, dat is een andere zaak. Vandaar het onderscheid tussen ‘de islam’ of – individuele – mensen, op wie de haat van W. cs. zich richt? Een abstract concept kun je niet het land uitsturen, de toegang tot een disco weigeren of toch maar niet aannemen in je bedrijf. Een mens wel.

Nee, omdat dat onderscheid alleen theoretisch is. Gisteravond was ik gespreksleider bij een lezing van Dick Pels over zijn boek ‘Het volk bestaat niet’. De pijn in het betoog van een van de aanwezigen, die zich als moslim oprecht gekwetst voelt, raakte me. Want deze man merkt wel dat hij als mens de effecten merkt van het abstracte concept waarop W. volop en nu ook gelegitimeerd mag schelden. Maar vrijheid van meningsuiting verwordt bij hem al snel tot ‘vrijheid van het verkondigen van DE waarheid’. Elke ruimte voor beweging, consideratie, compromissen en compassie is hiermee bij voorbaat weg. W. verheft zichzelf niet alleen tot de elite van de elite (die hij zo vurig bestrijdt), maar vooral tot een mening-dictator. En dat is ‘imho’ een groter gevaar dan het gescheld op bevolkingsgroepen.

Waardevol waardendebat

Gisteren was mijn eerste GroenLinks-partijraad, waarbij ik met verschillende petten op aanwezig was. Dan laat ik de zuidwester voor onderweg nog buiten beschouwing… De raad boog zich over diversiteit. In de ochtend met een debat over botsende waarden, aan de hand van slimme stellingen (over rituele slacht, vrouwenquota en refohomo’s). Die echt een debat waard waren, want de meningen bleken flink verdeeld. Dit debat heb ik bijgewoond met mijn Academiepet op, om feedback te geven op de manier waarop het debat gevoerd werd. Vooral interessant in een waardendebat, waarin het nog niet zo makkelijk is om je gelijk te halen. Prachtige glijdende-schaal- en autoriteitargumentatie gehoord, mooie cirkelredeneringen, en daarnaast ook – effectieve – analogieën en illustraties. Hoe beeldender de taal, hoe levendiger het debat werd.De gekozen debatvorm (daar had ik wel iets mee mee te maken…;)) was dat mensen stelling moesten nemen, ben je voor of tegen. Dat viel lang niet altijd mee… Maar ja, zoals een van mijn mede-feedbackgevers, Ruard Ganzevoort zei: stelling nemen hoort nu eenmaal bij de politiek!

Na de lunch stond de diversiteit binnen GroenLinks op de agenda. Met de portefeuillehouder uit het bestuur heb ik een toelichting gegeven over mijn werk. De prille staat van het landelijke politiek personeelsbeleid, succesfactoren in de afdelingen (vooral: sterke en actieve besturen!), hoe open is onze eigen cultuur eigenlijk, het was een interessante sessie.  Moet de partij bestaan uit de mensen voor wie zij opkomt? Leidt positieve actie excuus-Truzen en alibi-Ali’s, en is het oneerlijk voor talentvolle witte, hoogopgeleide mannen? Op lang niet alles is een pasklaar antwoord. Gelukkig. Zo blijven we in debat, en hopelijk ook in beweging…

Angst en rijkdom met een hekkie d’rom

Ik geef het toe: ik loop achter. Begin 2010 was er zelfs al een discussie op Sargasso gaande over Bloeijendaal, een ‘gated community’ in aanbouw in de Bilt (zie bange mensen op een eiland). Maar kennelijk loopt het niet zo hard, zijn mensen niet bang en/of rijk genoeg, want wij vonden deze week een glimmende brochure op de mat. Geen idee waar wij dat aan te danken hebben, kennelijk vinden de marketeers ons wel rijk en/of bang genoeg.

Een genot om te lezen, die brochure. “Jammer genoeg moeten we concluderen dat Nederland er niet veiliger op is geworden.”. Eh… volgens wie? Volgens het verkiezingsprogamma van de VVD en de PVV misschien, niet volgens de criminaliteitscijfers. Die laten al jaren een daling zien. Maar ja, dat bekt niet zo lekker in de politiek van Keihard Aanpakken en dus ook niet in de verkoop van huizen in een gated community.  “En wat zou het toch heerlijk zijn als we een plek zouden vinden waar alleen mensen met goede bedoelingen kunnen komen.” Aha, Utopia. Ook geen witteboorden-criminelen dus? “Waar er niet hard met scooters langs je huis geracet wordt.”. Aha, geen pubers dus. “Waar kinderen ongestoord en veilig op straat kunnen spelen.” Tot ca. 13 jaar dus. Of scooters parkeren bij de slagboom? De brochure belooft een openbaring. “Waar uw vrienden jaloers op zullen zijn.”

Het wordt dus een angst-eiland, met bewaakte poort en een gracht eromheen. Zou er ook een ballottagecommissie komen? Een rondje zoeken leverde het antwoord; jazekers. “Meneer Hessing [van de dure auto's] bepaalt of iemand een geschikte koper is”. Hij is vooral beducht voor malafide types. Die komen er niet in.” (NRC 8-5-’10). Maar een “keurig Marokkaans gezien kan gerust binnenlopen”. Mmmm…. Gekke types worden sowieso ontmoedigd door de VVE: “Een nadeel van het collectieve schilderwerk is dat u uw voorgevel niet paars mag schilderen. (Maar uw buurman ook niet!)”. [Nabrander: je mag dus ook je buurman niet paars schilderen.]

Oke, een pluspuntje: het hele park wordt CO2-neutraal gebouwd. Maar verder… er wordt weer een kostbaar stukje groen in de groene ring rond Utrecht opgeofferd. Eenmaal weg, altijd weg. Doodzonde.

PS: de tekening van Dick Bruna hoort bij het bijzondere natuurgebied(je) Bloeyendaal, in Rijnsweerd. Da’s geen villawijk. En ik hoop dat het dat ook nooit zal worden.

Verdacht?!

Had ik me er stiekem toch op verheugd om de hele dag met zwarte vlekken op mijn vingertoppen rond te lopen. Zohoo mevrouwtje, aangehouden? Nee hoor, paspoort aangevraagd. ‘Helaas’, er kwam geen inkt aan te pas, maar een mini-scannertje. De foto was ook al in één keer goed (iets met ooraanzet?!), dat scheelde ook weer gedoe. En ook nog even een goed gesprek met de mevrouw achter de balie, naar aanleiding van mijn vraag of mijn vingerafdrukken nog opgeslagen worden of niet. Ja dus, tot de wetswijziging rond is. En dan is het nog een puzzel om ervoor te zorgen dat de vingerafdrukken ook echt vernietigd worden. En dan nog, zei de baliemevrouw: “Daar moeten we ook maar op vertrouwen he…”. Bovendien: er was Donner veel aan gelegen om zo snel mogelijk te regelen dat alles toch opgeslagen wordt. En dat voor een jurist… je bent onschuldig tot het tegendeel bewezen is, maar je bent in ieder geval wel verdacht…

Actuele communicatiewijsheden uit 1946 en 1957

Wat doe je op een duffe pinksterdag na het snoeien van de heg (voor de buien) en stofzuigen van het huis? Rondje door de boekenkast! En, verrassing: een prachtig oud boek, afscheidscadeau bij mijn vertrek als docent aan de communicatieopleiding van een niet nader te noemen hogeschool: ‘De verborgen verleiders’ van Vance Packard.

Origineel: 1957! Packard maakte zich toen al ernstige zorgen over het consumentisme, de invloed van psychologen op reclamemakers. De productie van spullen was zo gegroeid, dat fabrikanten zich vooral moesten gaan richten op het stimuleren van de vraag. Uit de inleiding: “Wanneer wij ons echter bezighouden met de tegenwoordige wel wat vergaande ziel-peilingen en -manipulaties, komen wij van het vriendelijke ‘Alice in Wonderland’ wereldje terecht in het kille rijk van George Orwell, zoals dat in zijn boek ’1984′ wordt beschreven [...].” 1957! Zie ook dit mini-college over het boek:

Packard verwijst naar een nog eerdere publicatie: ‘The proces of persuasion’ van Clyde Miller, die mensen beschrijft als ‘gecondioneerde reflex-dieren’: ‘of we nu limonade of een nieuw politiek denkbeeld aan de man trachten te brengen, het gaat er naar zijn mening bij al dit overredingswerk slechts om, door het gebruik van sleutelwoorden, -symbolen of -handelingen deze geconditioneerde reflexen tot verdere ontwikkeling te brengen’. Deze oude maar nog steeds al te actuele wijsheden zijn op internet te vinden. Je zou bijna hopen op meer regenachtige vrije dagen…

‘Huilie huilie’, zei Janneke tegen Jip

Kiezers ergeren zich aan populaire Jip en Janneke-taal van politici, tenzij geuit door Wilders cs., blijkt uit onderzoek van communicatiewetenschapper Linda Bos van de UvA.  Uit dit onderzoek “bleek onder meer dat middelbaar en hoger opgeleiden zich storen aan politici die al te directe lekentaal bezigen. ‘Misschien omdat ze het met rechts-populisme associëren’, denkt Bos. ‘Of misschien doorzien die mensen: dit hoort niet, dit is onecht.’” Dit citaat in de krant zit me wel een beetje dwars. Komt door de misschiens, gemiste kansen voor het onderzoek. Want dat de PVV niet alleen lager opgeleiden onder de achterban heeft, is inmiddels ook bewezen. Kennelijk weerhoudt de ergernis over J&J mensen niet het stemmen? Of is de taal voor Wilders cs. wel authentiek? Grote onzin, hij heeft zijn vaste souffleur Bosma en traint zijn marionetten in het gebruik van de ‘juiste’ termen. Niets authentieks aan dus.

Ook opvallend: “We vinden dat rechtse populistische leiders die meer inhoudelijk gezaghebbend lijken door kennis ten toon te spreiden, als meer effectief worden ervaren.” De crux zit ‘m hier in het woord ‘lijken’. Met groot aplomb ononderbouwde onwaarheden beweren over tsunami’s e.d., wordt kennelijk ook ervaren als het tentoonspreiden van kennis?

Ik ben benieuwd naar het hele onderzoek. Dat het fijn is dat niet alle politici ons aanspreken of we peuters uit de helft van de vorige eeuw zijn, lijkt een open deur. En kennelijk gaat het toch om hoe je doet voorkomen dat je kennis hebt, het gaat toch om de vorm! Of liever: om de waarden achter de standpunten (zie alles wat bekend is over framing). Jip en Janneke worden in communicatieland vaak ten onrechte ten tonele gebracht, ze zijn symbool geworden voor kinderachtige taal. En door Bos nu ook voor populistische taal. De vraag is wat zij hieronder verstaat.

Namens Jip en Janneke: een ander referentiekader zou handig zijn. “Huilie huilie” is niet iets wat Annie M.G. uit de pen gekregen zou hebben…

Wettelijk streven naar 30%

De Eerste Kamer heeft nog net in de oude bezetting goedkeuring gegeven aan het wettelijk vastgelegde streefcijfer dat in 2016 de top van het bedrijfsleven voor 30% uit vrouwen moet bestaan. Op zich wonderlijk om een streefcijfer in een wet vast te leggen. Een wet is toch bedoeld om te kunnen handhaven. Maximumsnelheden zijn ook geen streefgetallen (hoewel… moet je eens op de A2 kijken nu…). Maar goed, tel je zegeningen: het is heel goed dat er onder het huidige regeringsbeleid toch nog aandacht is voor diversiteit. Het kabinet zelf vindt dit overbodig, dat regelt zichzelf toch wel? Zoals duidelijk te zien is in de samenstelling van dat kabinet.

Maar goed: het streven is dus dat het aantal vrouwen in raden van Besturen en Commissarissen in de komende vijf jaar stijgt van 8 (sic!) naar 30%. Dat is fors. En hoe gaat dat gebeuren? Zeker zonder positieve actie? Meer vrouwen in sollicitatiecommissies, dat is een start. Want soort zoekt soort, dat is lang en breed aangetoond. Criteria moeten sexeneutraal worden opgesteld. Want anders blijft het te makkelijk om de smoes vol te houden dat er nu eenmaal geen geschikte vrouwen zijn. Dat geldt ook voor zogenaamde bedrijfsspecifieke criteria. “Er zijn nu eenmaal geen vrouwen die verstand hebben van onze geavanceerde technische producten”, las ik vanmorgen nog in de krant. Is dat wel echt nodig?

Wat verder nodig is, is dat vrouwen meer op bluf durven te gaan. “Kan ik dit?” Bekend is dat mannen hier vaak niet eens bij stilstaan, natuurlijk kunnen ze het. Vrouwen aarzelen meer. Het is natuurlijk niet slecht om te weten waar je aan begint. Het is ook lastiger zonder voldoende rolmodellen (8%… en dat is alleen nog maar het bedrijfsleven…). Dus graag de komende tijd in alle media graag de spotlights op de topvrouwen!

Of dit allemaal in vijf jaar lukt… ik weet het niet. Zeker niet met nieuwe fenomenen als de munttheemoeders (zie Opzij) en de definitie van emancipatie in Nederland: de keuze hebben om niet met het arbeidsproces mee te doen. Dat schiet niet op natuurlijk. Daarom blijf ik voorstander van positieve actie. Dan maar even een excuus-Truus. Die is namelijk ook een excuus, om niets te hoeven doen. De topvrouwen zijn er namelijk al lang. Alleen niet in de top.